ค่า pH ของดินปลูกพืช และวัสดุปลูก คือปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง แต่ก็มักจะถูกเข้าใจผิดและตั้งค่าผิดพลาดบ่อยที่สุด
พืชทำหน้าที่ลำเลียงธาตุอาหารต่างๆ ผ่านทางน้ำ ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญมากที่ธาตุอาหารจะต้องสามารถละลายรวมกับน้ำได้อย่างเหมาะสมเพื่อให้พืชดูดซึมไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งกระบวนการนี้ขึ้นอยู่กับค่า pH ของธาตุอาหารนั้นๆ
ตัวอย่างเช่น หากค่า pH ในเขตรากสูงเกินไป พืชจะดูดซึมฟอสฟอรัส แมงกานีส และโบรอนได้น้อยลงมากๆ
สิ่งนี้จะนำไปสู่การขาดธาตุอาหารเหล่านี้ในระยะยาว และส่งผลให้ใบไหม้เนื่องจากมีธาตุอาหารตกค้างสะสมอยู่ในวัสดุปลูกมากเกินไป เพราะทุกครั้งที่เราให้น้ำ จะมีการเติมธาตุอาหารเหล่านี้ซ้ำเข้าไปโดยที่พืชไม่สามารถดูดซึมไปใช้ได้หมด ทำให้เกิดการสะสมพอกพูนขึ้นเรื่อยๆ
ในทางกลับกัน หากค่า pH ต่ำเกินไป การดูดซึมธาตุอาหารทั้งหมดจะไม่สมบูรณ์ ซึ่งก็จะกลับมา ค่า pH ของดินปลูกพืช ก่อให้เกิดปัญหาการขาดธาตุอาหารที่แสดงอาการคล้ายกัน หรือที่เรียกว่า "อาการใบไหม้"
ค่า pH ที่ดีที่สุดสำหรับเกือบทุกวัสดุปลูกจะอยู่ระหว่าง 5.0 ถึง 6.2
อย่างไรก็ตาม กฎนี้ใช้ไม่ได้กับวัสดุปลูกประเภทขุยมะพร้าว (Coco)
ในวัสดุขุยมะพร้าว หากค่า pH ต่ำกว่า 5.4 ใยขุยมะพร้าวจะยึดธาตุทองแดงไว้และไม่ยอมปล่อยให้รากพืชนำไปใช้
วิธีวัด ค่า pH ของดินปลูกพืช และวัสดุปลูก
การวัดค่า pH จะต้องวัดโดยตรงภายในตัววัสดุปลูก ไม่ใช่วัดจากน้ำที่ขังในจานรองกระถางหรือน้ำที่ไหลทิ้ง (Drainage)
สำหรับระบบไฮโดรโปนิกส์หรือระบบ NFT วิธีที่ดีที่สุดในการวัดค่า pH คือการใช้กระบอกฉีดยาดูดน้ำตัวอย่างออกจากวัสดุปลูกเล็กน้อยแล้วนำไปวัดค่า
สำหรับดินและขุยมะพร้าว ให้ใช้อุปกรณ์วัดค่า pH แบบอิเล็กทรอนิกส์สำหรับดินโดยเฉพาะ หากคุณไม่มีเครื่องวัดค่า pH สำหรับดินโดยเฉพาะ ให้เก็บตัวอย่างดินที่มีความชื้นในกระถางหลังจากการรดน้ำไปแล้วประมาณครึ่งชั่วโมง แล้วกำไว้ในมือ จากนั้นกดเครื่องวัด pH ลงไปในดิน
การบีบดินด้วยมือจะช่วยขับความชื้นส่วนเกินออกมาเล็กน้อย ทำให้เครื่องมือสามารถอ่านค่าแลกเปลี่ยนและแสดง ค่า pH ของดินปลูกพืช หรือขุยมะพร้าวได้อย่างแม่นยำ
ค่า pH จะขึ้นอยู่กับคุณภาพของสารบัฟเฟอร์ในวัสดุปลูกและในน้ำ (ปริมาณไบคาร์บอเนต) หากสารบัฟเฟอร์หมดประสิทธิภาพหรือเต็มอิ่ม ค่า pH จะเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมากไม่ว่าจะสูงขึ้นหรือต่ำลง
ปัญหามากมายที่เกิดจากค่า pH ต่ำ สามารถแก้ไขได้อย่างง่ายดายด้วยการเติมสารบัฟเฟอร์ตัวใหม่ลงไปในวัสดุปลูก
หากดินหรือวัสดุขุยมะพร้าวได้รับการดูแลรักษาที่ดีด้วยปุ๋ยคุณภาพสูงและผลิตภัณฑ์บัฟเฟอร์ที่ดี วัสดุปลูกนั้นจะสามารถใช้งานได้ยาวนานหลายปี
